پژوهش محسن داداش پور باکر

#کردون | #کردمحله | #کرد | #بندپی
کردمحله - بابل

📜#تبارشناسی
🌿#کِردون
🍃#کِرد
☘#کُرد
🌍#کردمحله

📖بیشتر بدانید👇👇
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/225
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/2290
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/4125
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/4121
https://mohsendadashpourbaker2012.blogfa.com/post/680
https://mohsendadashpourbaker2012.blogfa.com/post/681
https://mohsendadashpourbaker2012.blogfa.com/post/682
🟨در ایتا کانال پژوهش ادملاوند
https://eitaa.com/edmolavand/7606
https://eitaa.com/edmolavand/18160
https://eitaa.com/edmolavand/18164
https://eitaa.com/edmolavand/18167
‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌─═༅𖣔❅ ⃟ ⃟ ﷽ ⃟ ⃟ ❅𖣔༅═─
📑#پژوهش_ادملاوند
@edmolavand
📚#آوات_قلمܐܡܝܕ
📡✦‎‌‌‌࿐჻ᭂ🇮🇷࿐჻𖣔༅═─

📜تاریخچه کردون🌿

📖قسمت دوم
🖊تهيه كننده آقاي ناصر تقی زاده

تحت عنوان:
🌍«جغرافياي تاريخي روستاي كردمحله»

🔳 ۱- موقعيت جغرافيايي و جمعيت روستاي كردمحله:

كردمحله، دهي است از بخش بند پي شرقي شهرستان بابل در استان مازندران كه در حدود ۱۸ كيلومتري جنوب شهرستان بابل واقع شده و آخرين روستاي بند پي شرقي مي‌باشد. روستاي كردمحله از شمال به روستاي آهنگركلاي بزرگ و بالامرزبال، از طرف غرب به زمينهاي كشاورزي ، از طرف شرق به باغات و مزارع و سجادرود و از طرف جنوب به روستاي احمدكلا متصل است. اين روستا هم اكنون با توجه به آمار شورا و دهيار و بهداري محل در سال ۱۳۸۸ حدود ۱۸۵ خانوار و ۷۰۵ نفر جمعيت ثابت دارد كه علاوه بر اين حدود ۱۳۷ خانوار در بيرون از روستا و در شهرهاي مختلف مشغول كار و زندگي‌اند. اگر بطور متوسط اين خانوار را (۳)نفر حساب آوريم، جمعيت كل كرد محله ۱۱۱۶ نفر خواهد بود و طريق ارتباط با شهرستان بابل از جاده شهيد صالحي ( حبيبي سابق) انجام مي‌گيرد.

🔳۲- وجه تسميه كردمحله:

✔️ چنانكه از نامش پيداست، كلمه‌اي مركب از كرد + محل تشكيل شده كه به معناي محل كردها مي‌باشد. با توجه به فرهنگ لغات دهخدا، معين، آنندراج، برهان قاطع و... مي‌توان چنين تعبير كرد كه كَرد: يعني راندن- دوركردن دشمن و كِرد : يعني كردار، كار و عمل، كرت: زميني را گويند كه براي كاشتن سبزي يا ميوه آماده كنند يا چيزي بكارند.

🔷در جايي هم، كرَد- كرِد :‌ شاخه‌اي است كه از درخت بريده باشند، آمده است و همچنين كُرد: به چوپان و گوسفند چران نيز اطلاق مي‌شد و اين به مناسبت شباني كردن اين طايفه است.

«« در معايب ناله كم كن كاين جزع ماند بدانگ- بره را مي‌برد گرگ واشتلم مي‌كرد كُرد.»»

🔶حمزه اصفهاني، جغرافي دان معروف ايراني (۳۶۰-۲۷۰) گويد: ايرانيان قديم ديلميان را «اكراد طبرستان » مي‌ناميدند و اعراب را «كردان سورستان» مي‌خواندند.

🔳۳- سابقه تاريخي شكل گيري روستاي كردمحله

📌 با توجه به معاني و دريافت اطلاعات از منابع تاريخي و جغرافياي، شايد شغل بعضي از آنها چوپاني بوده است ولي دليل اين نيست كه همه آنها چوپان بوده‌اند. با توجه به روند زندگي تاريخي كه از مرحله شكار اوليه (غارنشيني) به دامداري ( چادرنشيني) كه براي يافتن چراگاه جديد و بهتر به مهاجرت پرداخته و سپس به كشاورزي و يكجانشيني روي آورده با تشكيل خانه‌هاي چوبي و گلي روستاهاي اوليه را پديد آورده‌اند اگر چوپاني كردن دليل كُرد بودن آنهاست چه بسا خيلي از چوپانان و چوبداران و دامداران امروزي هستند كه اصلاً همچنين نامي ندارند و حتي نشنيده‌اند. با اين حال ما از دوره تاريخي مهاجرت كه به واقعيت نزديكتر است صحبت مي‌كنيم. در روزگاران حاكميت صفويه ، افشاريه، زنديه و تا دوره قاچار ( از حدود ۹۵۰ هـ . ش به اينطرف) ما باسياست جابجايي اقوام و قبايل كرد و لر و ترك،‌به دليل امنيتي و جلوگيري از اتحاد و شورش آنها و همچنيني مرزداري دست به مهاجرت اجباري و تحميلي مي‌‌زدند ( گرچه اين اواخر مهاجرت‌هاي اختياري از برخي قبايل مختلف سر زده براي زندگي بهتر، كه ما هجوم آنها را در مازندران بيشتر مي‌بينيم مثلاً در سرشماري ۱۳۷۵ حدود ۵۰۰۰۰ نفر مهاجر كه از استانهاي مختلف كشور وارد شهرستان بابل شده‌اند را دارم و آمار دقيق آنها را در پايان نامه خودم براي كارشناسي ارشد تاريخ آوردم) بنابراين آنهايي كه آزادتر بودند به سمت رشته كوههاي البرز كه مأمن و پناهگاه خوبي براي مهاجرين بود را ما پررنگتر مي‌بينيم. بدين خاطر ما اسامي روستاهاي متعددي را در مازندران به نامهاي كرد محله در بهشهر، كردكلا در جويبار، كرد خيل در دهستان لاريم، كردي چال و كرد محله در كلاردشت، كرد خيل در رامسر، كرداب درنكا، كرد آباد و كردخيل از توابع ساري، كردمحله در چالوس، كردمحله در مناطق ييلاقي فيلبند و سرآخر روستاي كرد محله كه در بخش بند پي شرقي شهرستان بابل واقع است.

📌قابل ذكر است با توجه به گفته اهالي كه بانيان روستاي كردمحله از مناطق شمالي رشته كوههاي البرز آمدند، اينحانب را برآن داشت تا راهي آن ديار شده و با تحقيقات ميداني، مشاهده بنمايم. بدين خاطر در تابستان ۱۳۸۸ به اتفاق يكي از دوستان راهي مناطق كوهستاني سل بن، انيردون، ون بن، شالدركاه و... كه چند كيلومتر بالاتر از منطقه كوهستان حاج #شيخ_موسي قرار داشته، رفتيم و از نزديك با اهالي به گفتگو نشسته و نكاتي را يادداشت كه شنيدن آن خالي از لطف نيست.

ارتفاع آن مناطق كوهستاني از سطح دريا حدود ۱۵۰۰ الي ۱۸۰۰ متر و از كردمحله فعلي تا محل كردهاي ون بن حدود ۶۷ الي ۷۰ كيلومتر كه بجز ۱۰ كيلومتر تا گلوگاه بقيه راهها كوهستاني مي‌باشد.
@edmolavand

📌در نخستين برخورد تحقيقي با حاج علي بهمن نژاد اهل تهمتن كلا و ساكن در منطقه كوهستاني سل بن و انيردون روبرو شدم كه بيان مي كرد از فرزند ميرزا رستم كد خداي محل و ۷۵ ساله بود. ادامه داد بله همانطور كه كردها درون بن ساكن هستند كه از نژاد كردهاي كردستان و كرمانشاه مي‌باشند همچنين طالشي ها در شالدركاه و ما هم از گروه تهمتن، از سيستان و بلوچستان و از نسل رستم هستيم. از ميرزا حسن تهمتن كه عمومي باباش بوده نامبرده كه منشي دفتر ناصرالدين شاه بوده است.

بعد از آن راهي ون بن شده كه بالاتر از منطقه سل بن و انيردون واقع بود بعد از ۲ ساعت و نيم پياده روي در سربالايي به ون بن رسيديم كه متاسفانه اكثر اهالي چون چوبدار بودند به صحرا رفته و ما توانستيم فقط با سه نفر از اهالي كه در نزديكي محل به چراي دامهايشان مشغول بودند به صحبت بنشينيم.

📌آقايان مهربان كردفيروزجايي ۵۰ ساله و پدرش موسي فرزند عليگل كرد ۸۰ ساله شغل چوبدار كه حدود ۱۰۰ راس گاو نر و ماده و گوساله داشتند و به اتفاق جمعلي كرد عباسي ۷۵ ساله ، كه هر سه اينها مدعي بودند، كردهاي اين منطقه از كردستان يا از كرمانشاه آمده‌اند. ( نكته قابل توجه اينكه ساكن ون بن به دو گروه كرد عباسي و كردفيروزجائي معروفند)

🔳۴-شرحی بر خاندان هاي معروف كردمحله:

🌿 خاندانهاي معروف كردمحله بنام تقي زاده، باباجانزاده، سلطان زاده، روح الله زاده و برارزاده و.. می باشندکه با توجه به اینکه قبلاً تحقيقاتي در مورد برخي از آنها توسط دوستان صورت گرفته که در مطالب قبلی در ۲۰ آبان ۱۳۸۸ در همین وبلاگ نیز ارایه شد ، اينجانب نیز وظیفه شناسايي خاندان معروف تقي زاده را بر عهده گرفتم كه با توجه به بررسي‌هاي بعمل آمده و به نتايج دلخواه رسيده، نسب نامه اي را تدوين تا اين خاندان قابل شناسايي و اقوام از همديگر غافل نباشند.

📌اولين فرد از خاندان تقي زاده بنام استاد اسحاق كه با خانواد‌ه‌اش از استان سمنان( حدود تقريبي ۱۱۲۸ هجري شمسي) به مازندران آمده و در روستاي آهنگر كلاي بزرگ شهرستان بابل ساكن و به كار آهنگري مشغول شد ( با توجه به سابقه تاريخي هر روستا، معمولاً صنعتگران (آهنگران) در كنار يا وسط محل ساكن مي‌شدند تا وسايل وادوات مورد نياز كشاورزان و دامداران را برآورده سازند) در اواخر عمر استاد اسحاق، يكي از فرزندانش بنام استاد تقي ( به سال تقريبي ۱۱۷۸ هـ .ش ) براي تامين وسايل مورد نياز كشاورزان كردمحله به اين روستا آمده و درخانه سراي فعلي حاج رضاعلي برارنياء ساكن شد استاد تقي سه فرزند داشته بنامهاي شعبان، غلامعلي و استاد غلامحسين از ميان فرزندان استاد تقي، شعبان معروف به شعبان عمو به احمد كلا رفته و در آنجا ساكن شد. او تنها يك پسر داشته بنام محمدجان تقي زاده كه فرزندانش هم اكنون در احمد كلاي بند پي شرقي ساكن مي‌باشند غلامعلي فرزند ديگر استاد تقي، شغل پدران را ادامه نداده و به دنبال كشت و كار از اين روستا به آن روستا مي‌رفت تا سرانجام در اجبار كلا يا نوشيروانكلا مرحوم و در همان جا مدفون است.

🌸از غلامعلي دو دختر باقي مانده كه يكي رقيه بوده با حسن نامي در حاجيكلا ازدواج كرده است دختر ديگرش بنام محَرم بود كه به همسري سيدسليم مرتضوي ساكن گتاب درآمده قابل ذكر است كه از ثمره ازدواج محرم هم دو دختر بوده كه يكي بنام سيدننه در كرد محله به همسري عباسعلي كرد
( خاندان برارنياء) درآمد و ديگري كه نامش سيدليلا بود، همسر اسماعيل اسماعيلي در گتاب شد.
@edmolavandو

🌸استاد غلامحسين (۱۲۲۸ هـ . ش ) فرزند ديگر استاد تقي مي‌باشد كه همه تقي زاده‌هاي كرد محله از نسل ايشان هستند. از استاد غلامحسين دو پسر و يك دختر باقي مانده است دخترش بنام مِثِل كه همسر ابوالقاسم برارزاده از نوادگان حسن كرد و مادر مالك و صنمبر و شيرافكن و معصومه و حاج گنجعلي مي‌باشد.

📌از فرزندان پسر استاد غلامحسين، يكي رمضانعلي بود كه داراي ۶ فرزند بوده ولي متاسفانه سه فرزند او بنام هاي نورعلي درجواني و ميرزا علي و عليرضا در كودكي از دنيا رفتند و تنها حاج علي تقي زاده به همراه دو خواهرش صغري و فاطمه باقي ماندند.

📌از ديگر فرزندان غلامحسين، مختار تقي زاده (۱۲۸۷ هـ . ش) بود كه علاوه بر شاگردي باباش به مكتب خانه رفته و خيلي زود با سواد شد و از آن پس مختار كه پدرم باشد ( نگارنده) كارآهنگري را رها كرده به شغل كشاورزي و سپس مكتب خانه داير كرده و توانسته صدها نفر را قرآن خوان و با سواد تحويل جامعه دهد. از حاصل ازدواج او با سرور مرد علي دخت حدود ۱۰ فرزند بوده كه سه فرزند دخترش بنامهاي طاووس ، جده و پروانه از دنيا رفتند و تنها يك دختر بنام فرزانه باقي مانده كه در روستاي آمل به همسري هدايت براري (پسرخاله) درآمد و شش فرزند پسر مختار تقي زاده به نامهاي حاج مردادعلي، حاج يارعلي، حاج غلامحسين و مشهدي خانعلي و حاج كاظم و حاج ناصر مي‌باشند ( همه اين خانواده را بصورت نمودار نشان خواهم داد.)

👈قابل توجه است كه پدرم ( مختار تقي زاده) خدايش رحمت كند، نوحه خوان و مرثيه سراي محل و همجوار بود و براي كاروان‌هاي عازم مشهد و كربلا، هم موقع رفت و برگشت چاووشي مي‌خواند. علاوه بر اين تنها با سواد ماهر از لحاظ نوشتاري بود كه اكثر شكايات و دادخواستها را تنظيم مي‌كرد.

📌 و جالب است كه شبها در عادت شب نشيني اهالي محل، كتابهاي امير حمزه ، ملك ارسلان رومي و ملك جمشيد و.. توسط پدرم خوانده ميشد و در پايان شب نشيني، اسامي آقايان و حتي شب چره ( دِسِر) معمول آنزمان را در گوشه صفحه‌اي قيد مي‌كرد. اينجانب (ناصر) همه آنها را مشاهده كردم . كتابها به ترتيب خوانده مي‌شد تا اينكه راديو باب شد كه پدرم اولين راديوي ترانزستيوري آلماني بنام MEDYTOR را با ۶۰۰ تومان ( حدود ۵۰ سال پيش ) كه همه از سكه‌هاي ده شاهي بودند خريداري كرد. از اين به بعد در شب نشيني‌ها به راديو گوش مي‌كردند.

📌ناگفته نماند كه از فرزندان استاد اسحاق كه در ميراب محله آهنگر كلا ساكن بودند بنام استادگد آقا معروف به ( اساقا) و بعد از او فرزندش استاد علي اكبر بود كه در همان محله، آهنگري مي‌كرد و اينجانب به خانه پسرش حاج غلامعلي كه ۸۰ سال سن داشت رفته و با استقبال گرم مواجه شدم. بعد از آن مغازه استاد علي اكبر را هم مشاهده نمودم. استاد علي اكبر فرزنداني داشته به نامهاي غلامعلي، بشير، نامدار و ملك ابراهيم كه به نام فاميلي آهنكوب معروفند از اين فرزندان تنها غلامعلي زنده بود كه ديدار داشته‌ام. همچنين با فرزندان بشير، بنام محمدآقا ( ۷۰ ساله) و حسن آقا، ملاقات داشته و مطالب مفيدي را از محمدآقا دريافت نمودم كه حرفهاي حاج علي تقي زاده را تاييد مي كرد. بنا به گفته حاج علي كه از شعبان عمو شنيده ، بعد از آمدن استاد تقي به كردمحله، از كل ميراث پدري يك درخت ليمو رسيده بود كه تا پدر حاج علي ( مرحوم رمضانعلي) زنده بود از محصول آن درخت ليمو استفاده مي‌كردند.

◽️پایان

براي ديدن قسمت اول تاریخچه کردون که توسط آقاي چنگیز سلطانزاده تهيه گردیده ، كليك نماييد

+ نوشته شده در یازدهم بهمن ۱۳۸۸ ساعت 15:30 توسط امیرحسین روح الله زاده کردی | نظرات
"تاریخچه کردون قسمت دوم تهيه كننده آقاي ناصر تقی زاده" https://kordmahaleh.blogfa.com/post/20
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/225
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/2290
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/4125
https://mohsendadashpour2021.blogfa.com/post/4121
‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌─═༅𖣔❅ ⃟ ⃟ ﷽ ⃟ ⃟ ❅𖣔༅═─
📑#پژوهش_ادملاوند
@edmolavand
📚#آوات_قلمܐܡܝܕ
📡✦‎‌‌‌࿐჻ᭂ🇮🇷࿐჻𖣔༅═─