میرزا محمد خان سورتیجی معروف به اشجع الملک دوم حاکم چهاردانگه

۷ فروردین ، ۱۳۹۳

میرزا محمد خان سورتیجی معروف به اشجع الملک دوم حاکم چهاردانگه

میرزا محمد خان فرزند فضل الله خان نوه حاج مصطفی خان سورتیچی ( حاج مصطفی خان بنیان گذار مسجد و حوزه علمیه مصطفی خان ساری) در سال ۱۲۶۲ ه ش متولد شد اصالت آنها از روستای سورت چهاردانگه بود( اکنون اثری از این روستا وجود ندارد . اما چشمه زیبای سورت در منتها علیه جنوب شرقی ساری نام خود را از این روستا به یادگار دارد) او مدتی حاکم چهاردانگه بود و در سال ۱۳۱۰ ه ش فوت نمود. ایشان یک فرزند ذکور داشت که در ۱۲ سالگی قبل از فوت پدر از دنیا رفت.

میرزا محمد خان سال ها حکومت چهاردانگه سورتیجی به مرکزیت کیاسر را داشت اما خود او ساکن روستای زرین آباد نزدیکی ساری بود و امور حوزه حکومتی او را نایب الحکومه های و مباشرانش اداره می کردند. به همین دلیل بعضا ظلم و ستم هایی از جانب آنها انجام می گرفت و موجب نارضایتی مردم منطقه چهاردانگه می گردد.

در سال ۱۲۹۶ هش از طرف حکومت مرکزی حسن اعظام قدسی معروف به اعظام الوزاره حاکم چهاردانگه می شود. حسن قدسی در کتاب خاطرات من در این مورد چنین می نویسد:

«آقای وثوق الدله گفتند فلانی شما را به جایی می فرستم که تا کنون مامور دولت در آنجا به عنوان حاکم نرفته است و چون طرز حکومت کردن شما را پسندیدم بهتر از شما کسی برای این کار در نظرم نیامد، بدانید در چهاردانگه حکومت محلی یعنی اشجع الدله خدای آن ناحیه و مردم سالی یک بار آن هم چند دقیقه با تقدیم تحفه و هدایا از هر قبیل او را می بینند . بقیه با کدخدا ها و خوانین جزء است. شما باید طوری رفتار کنید که خود مجبور به فرار و آنجا را ترک نماید. همین طور در هزار جریب مسعودالملک همین طرز برقرار است.»(اعظام قدسی حسن. (۱۳۴۹) . خاطرات من یا روشن شدن تاریخ صد ساله. تهران: انتشارات ابوریحان. چاپ اول ، ص ۵۲۰) و (سند شماره۲۴۰/۲۹۹۹۷ مرکز اسناد کتاب خانه ملی ایران )

حسن اعظام قدسی تا سال ۱۲۹۹ حاکم چهاردانگه بود و بعد به تهران بر گشت. و مجددا اشجع الملک حاکم چهاردانگه شدند. اشجع الملک نامه ای به عنوان حاکم چهاردانگه در سال ۱۳۰۳ ه ش به محمد سلطان از مباشران خود در روستای سوچلما می نویسد. که این نامه در کتاب فقیه عامل آورده شده است.( مبینی ، حسن ، فقیه عامل، ۱۳۹۰، ص۱۳۳)

حکومت چهاردانگه ی هزار جریب با جناب اشجع الملک بود و حکومت دودانگه با جناب اسمعیل خان صارم الملک پسر مرحوم ابراهیم خان معروف بود که تمام دودانگه از املاک ایشان و خواهرش حاجیه خانم می باشد.بین این دو امیر مازندرانی ضدیت نقاضت بود. من حمایت از صارم الممالک کرده خیلی تقویت نمودم. نگذاشتم که حکومت و فوج سرباز دودانگه از ایشان خارج شود.( افضل الملک ، رکن الاسفار ص ۱۴۶)

علی نقی رمدانی وصی میزا محمد خان اشجع الملک بودند. بعد از فوت میرزا محمد خان اموالش به برادرش خان باباخان رسید.

میرزا محمد خان ثلث اموال خود را وقف بیمارستان پهلوی ساری (امام خمینی ) و جمعیت شیر و خورشید سرخ (هلال احمر) می نماید که البته این عمل هم امر خیر بود و هم موجب می گشت تا اموال ایشان در معرض حیف و میل قرار نگیرد.

موقوفات میرزا محمد خان به شرح ذیل بود:

روستاهای چهارگانه شویلاشت : ۱-روستای کرسام سه دانگ و هجده سیر ۲- روستای سرخ ولیک سه دانگ هجده سیر، روستای خان خیل(خالخیل) دو دانگ و بیست و هشت سیر۴- روستای الیرد دو دانگ و بیست هشت سیر

۵- مرتع باریک آب شیش دانگ ۶- مرتع ورش کنده شش دانگ ۷- مرتع مش تپه شش دانگ ( سه دانگ موقوفه اشجع الملک و سه دانگ موقوفه برادرش خان باباخان) ۸- مرتع خال کومه شش دانگ دانگ ( سه دانگ موقوفه اشجع الملک و سه دانگ موقوفه برادرش خان باباخان) ۹- روستا جناسم شش دانگ دانگ ( سه دانگ موقوفه اشجع الملک و سه دانگ موقوفه برادرش خان باباخان) ( اسلامی حسین، ساری در نهضت مشروطه ، شلفین ، ۱۳۸۳، ص ۳۲۴)

چرایی لقب اشجع الملک

در زمان شاه قاجار یکی از رسم های رایج دادن عنوان و لقب های خاصی به بزرگان از جانب شاه بود ، بعضا این القاب حتی خرید و فروش می شد.

حبیب الله خان فرزند اسدالله خان از طرف شاه قاجار ملقب به اشجع الملک می شود . ایشان مدتی حاکم مازندران بود و در سال ۱۳۳۲ ه ق از دنیا رفت . از آنجایی که فرزند نداشت بعد از حبیب الله خان همه املاک و اموال و حتی لقب او به پسر عمویش میرزا محمد خان می رسد و به همین دلیل میرزا محمد خان ملقب به اشجع الملک دوم می شود. میرزا محمد خان البیته به قدرت و سیاست پسر عموی خود نبود. ( سورتیجی ، مصطفی خان ، سفرنامه جاج مصطفی خان ، ۱۳۹۱، ۲۹ و ۳۰ و ۳۱)

🖊نویسنده: حامد خلیلی ازنی

"ميرزا محمد خان سورتيجي معروف به اشجع الملك دوم حاكم چهاردانگه – پايگاه خبري چهاردانگه" https://4dangehnews.ir/%D9%85%D9%8A%D8%B1%D8%B2%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%AA%D9%8A%D8%AC%D9%8A-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AC%D8%B9-%D8%A7%D9%84/

📗***کنگره حاج مصطفی خان سورتیچ*

* آیین رونمایی کتاب*

❇️تاریخ جنگ های باییان در مازندران
مقدمه و پژوهش محمد حسین سلیمانی

* تاریخ جنگ های بابیان در مازندران*

🔷از مؤلفی ناشناخته در سال ۱۲۶۵ هـ.ق

✅تصحیح دکتر محمد حسین سلیمانی
عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه مازندران

🔷موسسه استادی و پایش علم و فناوری
جهان اسلام (ISC)

🏫زمان: ۴ دی ماه ۱۴۰۴ ساعت ۸ صبح - ساری کیلومتر ۷ جاده دریا فرح آباد مجتمع دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی
#رونمایی
#کتاب
#حاج_مصطفی_خان_سورتیچ
#مازندران
🍃⃟🌸᭄•🍃⃟🌸᭄﷽🍃⃟🌸᭄•🍃⃟🌸᭄•
📚#آوات_قلمܐܡܝܕ
@edmolavand
#قرارگاه_فرهنگی_میرمریم
📡✦‌‌‌‌࿐჻ᭂ🇮🇷࿐჻𖣔༅═─

«نخستین همایش ملی شورش بابیه در مازندران؛ پیامدها و تدابیر مواجهه با آن»، یکی از ده­ها فعالیت علمی دانشگاه آزاد مازندران و واحد ساری است. دانشگاه آزاد اسلامی مازندران بر این باور است تا با همدلی و هم افزایی میان مراکز علمی معتبر در مازندران و همکاری با دستگاه­های اجرایی به ویژه سازمان­های علمی و فرهنگی، می شود ضمن رعایت اصول و موازین علمی و دانشگاهی، ضریب نفوذ دستاوردهای علمی مراکز دانشگاهی را برای گسترش معارف بشری در سطح جامعه به کار گرفت و در حقیقت به جنبه های کاربردی و کارکردی دانش علمی به دست آمده می توان توجه داشت. این همایش در واقع یکی از مهمترین رویدادهای علمی- تخصصی سال­های اخیر در عرصۀ تاریخ کشور ماست که استان مازندران افتخار برگزاری آن را کسب کرده است.

این همایش علاوه بر فرآیند علمی و جذب مقالات، با همکاری نهادهای فرهنگی و هنری و رسانه ای، متناسب با موضوع همایش، تولید آثار هنری و فرهنگی را در دستور کار دارد. توجه به تجمیع منابع مطالعات این دوره از تاریخ کشور و مازندران اعم از اسناد، مدارک، نسخ خطی و دیگر شواهد تاریخی نیز مد نظر برگزار کنندگان این همایش بزرگ است. چاپ و انتشار مجموعه مقالات همایش و توزیع آن در روز همایش، انتشار نسخ خطی تصحیح شده و اسناد مرتبط با همایش نیز به طور جدی از سوی کمیته ­های علمی و اجرایی دنبال می شود.

دبیرخانه همایش بی تردید از نظرات و پیشنهادات شما در هرچه بهتر برگزار شدن این رویداد علمی – فرهنگی استقبال خواهد کرد.

محورهای کنفرانس
• علل و عوامل داخلی و خارجی پدیده بابیه در ایران
• مطالعات تطبیقی شیوه های فعالیت و شورش بابیان در مازندران با سایر نقاط کشور(شورش های زنجان و نیریز در سال1266هـ.ق)
• نقش حاکمیت قاجار در رویدادهای مرتبط با شورش بابیه در ایران
• زمینه های شورش بابیه در مازندران
• نقش محمدعلی بارفروشی در نفوذ بابیه به مازندران
• ملاحسین بشرویه ای و بابیه در مازندران
• اوضاع سیاسی_اجتماعی مازندران در عصر حضور و شورش بابیه(1264-1265هـ.ق)
• واقعه قلعه طبرسی و رویدادهای مربوط به آن
• تدابیر علماء در مواجهه با شورش بابیه: علامه سعیدالعلماء بار فروشی و میرزا محمد تقی مجتهد ساروی و دیگر مجتهدان مازندران
• مجاهدان و مبارزان در برابر شورش بابیه: عباسقلی خان لاریجانی و دیگر سرداران و فوج های مازندران
• حاج مصطفی خان سورتیج، سردمدار مبارزه با فتنه بابیه
• پیامدهای حضور بابیه در مازندران و پیدایش فرقه های ازلی و بهایی
• بررسی و تحلیل ابعاد حقوقی شورش بابیه در کشور به ویژه شورش مازندران و مسائل مرتبط مواجهه با آن
• تاریخ نگاری پدیدۀ بابیه و شورش های آنان
• نقد و بررسی مطالعات و پژوهش های مرتبط با بابیه

🟨نکته: در برخی نوشتارهای منتشر شده به نظر می رسد اسامی و وقایع کتابت شده در این اثر خطی، مربوط به زمانهای دورتر و یا هم عصر مولف مزبور باشد که نیاز به تحقیق جامع دارد.

📸در برخی از نوشتارها هیچگونه نمایه ای از این کتابت خطی در اختیار پژوهش ادملاوند نیست.

🔴 به‌ منظور حفظ حریم شخصی، انتشار نمایه یا اصالت سند و یا کتابت و یا نام دارنده ی این اسناد و کتابت به خودشان واگذار شده است.

⚠️معرفی اشخاص، به معنای تایید یا تبلیغ آنان نیست و هدف ما صرفا پژوهشی می باشد.

🟠با توجه به نسبی بودن علم تاریخ، این مطالب تا زمانی اعتبار دارد که سند اصیل و متقنی آن را نفی نکند.
در صورتی که اسناد جدید و دارای اصالتی به دست آید که با مطالب موجود در این پژوهش تعارض داشته باشد، نگارنده بدون هیچ گونه تعصبی ، آن را خواهد پذیرفت.

⚠️تمامی آثار [صوت، فیلم، نمایه، اسناد و نوشتار] منتشر شده در این صفحه تحت حمایت #نگارخانه_ادملا و یا #پژوهش_اِدمُلّاوَند | زیر مجموعه ی آوات قلمܐܡܝܕ صرفا فقط دارای #ارزش_پژوهشی هستند و ارزش قانونی دیگری ندارند.
𒇹𒂹𒄁𒇺 𒃀𒀀𒃀𒀀𒄹 𒁁𒈀𒃹 𒁀𒀀𒆺𒃹
🟡تمامی حقوق برای محسن داداش پور باکر محفوظ است.
─═༅𖣔❅ ⃟ ⃟ ﷽ ⃟ ⃟ ❅𖣔༅═─
📑#پژوهش_ادملاوند
@edmolavand
📚#آوات_قلمܐܡܝܕ
📡✦‌‌‌‌࿐჻ᭂ🇮🇷࿐჻𖣔༅═─